آغاز یک سمستر تازه، در ظاهر ورق‌خوردن یک صفحه جدید در تقویم آموزشی است؛ اما در معنای عمیق‌تر، فرصتی است برای بازاندیشی در این پرسش اساسی که ما چرا آموزش می‌دهیم و آموزش قرار است چه تغییری در انسان و جامعه ایجاد کند؟
هرگاه آموزش تنها به انتقال مجموعه‌ای از معلومات، برگزاری امتحان و توزیع سند تحصیلی تقلیل یابد، بخش بزرگی از رسالت آن نادیده گرفته شده است. آموزش زمانی معنا پیدا می‌کند که انسان را از دانستن به فهمیدن، از فهمیدن به توانستن و از توانستن به مسئولیت‌پذیری برساند.
با آغاز سمستر خزانی، انستیتوت علوم صحی گوهرشاد بیگم نیز در کنار آغاز برنامه‌های درسی، وارد مرحله‌ای تازه از فعالیت‌های تحصیلی می‌شود؛ مرحله‌ای که در آن تلاش داریم رویکرد آموزشی خود را بیشتر بر کیفیت، نظم، مهارت‌آموزی، فعالیت‌های عملی و رشد همه‌جانبه محصلان متمرکز سازیم.
از «درس‌دادن» به «یادگیری مؤثر»
در دنیای امروز، ارزش یک نهاد آموزشی تنها با تعداد صنوف، محصلان یا برنامه‌های آموزشی آن سنجیده نمی‌شود. پرسش مهم‌تر این است که محصل پس از سپری‌کردن یک دوره آموزشی، چه چیزی به دست آورده است؟ چه اندازه توانایی حل مسئله دارد؟ چگونه دانش خود را در عمل به کار می‌گیرد؟ و تا چه اندازه برای پذیرفتن مسئولیت‌های مسلکی و اجتماعی آماده شده است؟
بر همین اساس، رویکرد جدید ما در فعالیت‌های تحصیلی، حرکت تدریجی از یک آموزش صرفاً نظری به سوی آموزش مؤثر، منظم، عملی و نتیجه‌محور است؛ آموزشی که در آن محصل تنها شنونده درس نباشد، بلکه در فرآیند یادگیری نقش فعال داشته باشد.
در علوم صحی، این مسئله اهمیت بیشتری دارد. دانش صحی زمانی ارزش واقعی پیدا می‌کند که با مهارت، دقت، اخلاق مسلکی و توانایی تصمیم‌گیری همراه شود. به همین دلیل، برنامه‌های تحصیلی ما باید میان دانش نظری و تجربه عملی، میان کتاب و واقعیت، و میان صنف و نیازهای جامعه پیوند ایجاد کند.
نهاد آموزشی؛ امانت‌دار اعتماد مردم
هر نهاد تحصیلی با یک سرمایه مهم‌تر از ساختمان و تجهیزات فعالیت می‌کند و آن اعتماد مردم است.
خانواده‌ای که فرزند خود را برای تحصیل به یک نهاد آموزشی می‌سپارد، در حقیقت بخشی از آینده خود را به آن نهاد امانت می‌دهد. این اعتماد با تبلیغ به دست نمی‌آید و با یک شعار نیز حفظ نمی‌شود؛ اعتماد محصول سال‌ها کار صادقانه، نظم، پاسخ‌گویی، کیفیت آموزشی و پایبندی به مسئولیت است.
ما در انستیتوت علوم صحی گوهرشاد بیگم، این اعتماد را نه یک امتیاز، بلکه یک امانت می‌دانیم. از همین‌رو، تلاش ما این است که میان آنچه به مردم وعده می‌دهیم و آنچه در عمل انجام می‌دهیم، فاصله‌ای وجود نداشته باشد.
اعتماد مردم باید با خدمت صادقانه پاسخ داده شود؛ و خدمت صادقانه زمانی معنا دارد که برنامه درسی، نظم آموزشی، حضور استاد، فعالیت‌های عملی و سایر بخش‌های تحصیلی با مسئولیت و جدیت تطبیق گردد.
چرا «تربیه نسل آگاه و توانمند»؟
برای ما، «تربیه نسل آگاه و توانمند» تنها یک عبارت در معرفی انستیتوت نیست؛ بلکه بخشی از فلسفه وجودی این نهاد است.
نسل آگاه، نسلی است که می‌داند، می‌پرسد و قدرت تشخیص دارد؛ و نسل توانمند، نسلی است که می‌تواند آنچه را آموخته است در عمل به کار گیرد.
افغانستان امروز بیش از هر زمان دیگری به انسان‌های متخصص، مسئول و آگاه نیاز دارد. توسعه یک جامعه تنها با ساختمان‌ها و امکانات مادی اتفاق نمی‌افتد؛ زیربنای واقعی توسعه، انسانی است که دانش دارد، مهارت دارد، اخلاق حرفه‌ای دارد و نسبت به جامعه خود احساس مسئولیت می‌کند.
از همین منظر، مأموریت یک نهاد علوم صحی تنها تربیه کارمند صحی نیست؛ بلکه سهم‌گیری در ساختن نسلی است که بتواند با دانش و مهارت خود بخشی از نیازهای جامعه را پاسخ دهد.
سمستر جدید؛ ادامه یک مسیر، نه شروعی از صفر
سمستر خزانی برای ما نقطه شروع یک مسیر تازه نیست؛ بلکه ادامه مسیری است که بر پایه تجربه‌های گذشته، نیازهای واقعی محصلان و ضرورت‌های جامعه، پیوسته در حال اصلاح و تکامل است.
ما باور داریم هیچ سیستم آموزشی کامل و بی‌نیاز از تغییر نیست. نهاد آموزشی که از تجربه‌های خود نیاموزد، در نهایت از نیازهای نسل جدید فاصله خواهد گرفت. بنابراین، اصلاح برنامه‌ها، بهبود روش‌های آموزشی، تقویت فعالیت‌های علمی و عملی و ایجاد نظم بیشتر در روند تحصیلی، بخشی از یک فرآیند مستمر برای بهترشدن است.
در این سمستر تلاش می‌کنیم فعالیت‌های تحصیلی را با نگاه دقیق‌تر، برنامه‌ریزی منظم‌تر و توجه بیشتر به نتیجه واقعی آموزش دنبال کنیم؛ زیرا برای ما مهم است که محصل پس از پایان یک دوره، تنها یک سند در دست نداشته باشد، بلکه دانش، مهارت و اعتمادبه‌نفس لازم برای ورود مسئولانه به عرصه کار و خدمت را نیز با خود داشته باشد.
سخن پایانی
آغاز سمستر خزانی، برای ما تنها آغاز درس‌های جدید نیست؛ فرصتی است برای تجدید عهد با یک مسئولیت قدیمی: خدمت صادقانه به آموزش و پاسداری از اعتماد مردم.
ما همچنان به این باور پابندیم که آموزش، یکی از عمیق‌ترین راه‌های تغییر انسان و جامعه است و سرمایه‌گذاری روی دانش و توانایی جوانان، سرمایه‌گذاری روی آینده افغانستان است.
انستیتوت علوم صحی گوهرشاد بیگم مسیر خود را با همین نگاه ادامه می‌دهد؛ با تلاش برای بهبود کیفیت، با احترام به دانش و تخصص، با تطبیق مسئولانه برنامه‌های درسی و با تعهد به اینکه اعتماد مردم را با عمل پاسخ دهد.
هدف ما تنها تربیه فارغ‌التحصیل نیست؛ هدف ما تربیه انسان‌های آگاه، توانمند و مسئول است؛ نسلی که دانش را به مهارت، مهارت را به خدمت و خدمت را به ساختن آینده تبدیل کند.
آغاز سمستر خزانی را به همه محصلان، استادان و خانواده‌های گرامی تبریک می‌گویم و امیدوارم این فصل تازه، فصل دیگری از یادگیری، تجربه، رشد و خدمت باشد.
انجینر رامین حلیم
رئیس انستیتوت علوم صحی گوهرشاد بیگم